
Rok 2009 nieuchronnie zbliża się ku końcowi.W zacisznej atmosferze swiątecznych dni warto spojrzeć do tyłu i pozwolić sobie na wspomnienia , przemyślenia a nawet krótki bilans minionych 12 miesięcy. Co przyniosły one w polskiej /polonijnej kulturze w Wiedniu?Mimo, iż pokazowa impreza polonijnej community „Dni Kultury Polskiej w Austrii“ koordynowane przez „Forum Polonii“ wypadła w tym roku raczej blado, myślę,że bilans ogólny jest bardzo pozytywny. Do wzbogacenia krajobrazu polskiej kultury przyczyniły się zarówno instytucje działające w Wiedniu ( myślę tu o Ambasadzie, Instytucie Polskim,Stacji Naukowej Polskiej Akademii Nauk i Szkole Polskej) jak i liczne polonijne stowarzyszenia kulturalne.
O wielu z zaprezentowanych wydarzeń informowaliśmy już na stronach portalu internetowego www.ipolen.at. Tutaj chciałabym przypomnieć Państwu tylko niektore z tych, które trafily na moją osobistą „ listę przebojów”.
W marcu 2009 Ambasada Polska zainaugurowala znakomitym koncertem znanego polskiego pianisty Piotra Palecznego „Hietzinger Abendsalon“- serię spotkań z ciekawymi osobowościami ze świata polityki, dyplomacji , kultury i sztuki. Odbywają się one w pięknych wnętrzach budynku Ambasady RP i nawiązują do tradycji spotkań salonowych .
Do tej pory gośćmi „Salonu“ byli m.in. : Piotr Paleczny, Lech Wałęsa, Erhard Busek, WładysławBartoszewski. Projekt ten zostal powołany do życia przez aktualnego Ambasadora RP Jerzego Margańskiego , który od czasu przejęcia stanowiska w połowie 2008 roku z dużym zaangażowaniem stara się o ożywienienie nie tylko dyplomatycznych , ale także kulturalnych i międzyludzkich stosunków z Austriakami i tutejszą Polonią. Pomysł jest doskonały, mam nadzieję, iż nie padnie on, jak wiele innych, ofiarą cięć budżetowych.
Fotoreportaż Władysław Bartoszewski

Jeśli już mowa o Ambasadzie RP w Wiedniu, to warto tu wspomnieć o jednej jeszcze inicjatywie.W 20-tą rocznicę historycznych wydarzeń roku 1989 była ona organizatorem interesujacej wystawy w Semper Depot „Drogi do wolnosci- przez Solidarnosc do Europy“. Fotoreportaż z tej wystawy publikowaliśmy także w naszym portalu:
W roku 2009 na uwage zasłużyła także inna z rozmachem zorganizowana wystawa – „Skarby historii Polski.Ossolineum gościem Wiednia“ w Bibliotece Narodowej. Była to pierwsza prezentacja unikalnych zbiorow Ossolineum w Austrii. Zaprezentowano wiele cennych eksponatów , które były prawdziwymi świadkami dziejów Polski.Takich „białych kruków“ jak oryginalnego modlitewnika wezyra Kary Mustafy zdobytego w Odsieczy Wiedeńskiej przez króla Jana Sobieskiego, czy inkrustowanej masą perłową hebanowej szkatuły ,w której przechowywany jest rękopis naszego eposu narodowego „Pan Tadeusz“ Adama Mickiewicza , nie ma się okazji często podziwiać w muzeach.
Aktualnym i kontrowersyjnym tematem zależności pomiędzy polityką a sztuką w kontekście finansowym zajął się w kwietniu „Salon polityczny- sztuka, pieniądze , polityka“ . O tym czy państwo powinno subwencjonować sztukę i wspierać jej młodych adeptów, czy powinno się to pozostawić jak w Ameryce sponsorom prywatnym dyskutowali Karlheinz Essl, dyrektor prywatnego Essl-Muzeum w Wiedniu i polski Minister Kultury, Bogdan Zdrojewski. Zdania były bardzo podzielone, padały krytyczne głosy z rzędów publiczności a moderatorzy Krzysztof Michalski- rektor Instytutu Socjologicznego, oraz Michael Fleischhacker – redaktor naczelny „Die Presse“, podsycali umiejętnie tę interesującą dyskusję.

Ten potrafiący sprostać najwybrednieszym wymaganiom wybór uzupełniły propozycje działających na terenie Wiednia stowarzyszeń.
Na zaproszenie Klubu Gazety Polskiej w Wiedniu gościł ks. Isakowicz Zalewski, który w latach 80-tych był działaczem „Solidarności” represjonowanym przez uwczesne władze
PRL-u, a od lat 90-tych oprócz swojej posługi kapłańskiej , pracy z osobami żyjącymi na marginesie społeczeństwa oraz pracy literackiej z zaangażowaniem walczył o odkrycie w szeregach polskiego kleru współpracowników tajnych służb państwowych .
Wielbicielom muzyki rok 2009 przyniósł również parę delicji.
Miłośnikom Jazzu Klub „Porgy&Bess“ zaserwował w lipcu koncert „enfant terrible” klasycznej sceny muzycznej- Nigela Kennedy´ego. Wirtuoz skrzypiec, wychowanek samego Yehudi Menuhina, prowokujący nie tylko punkowa fryzurą ale i oryginalnym stylem gry, balansujący między stylami muzycznymi i różnymi kulturami ( mieszka aktualnie w Wielkiej Brytanii i w Polsce) nagrał z polskimi jazzmenami album „A Very Nice”, który zaprezentował właśnie w „Porgy&Bess“. Interesująca mieszanka jazzu, bluesa, bossa novy i ballad z elementami rocka i metalu oraz żywiołowość i spontaniczność artysty stworzyły niezapomnianą atmosferę tego wieczoru.

Przedsmakiem nadchodzęcego Roku Chopinowskiego był zorganizowany w uroczej scenerii Kartause Gamming w sierpniu bieżącego roku przez Międzynarodowe Towarzystwo Chopinowskie XXV Festiwal muzyki naszego najbardziej znanego na świecie kompozytora. Przyniósł on z pewnością miłośnikom muzyki klasycznej wiele głębokich doznań estetycznych. Wśród zaprezentowanych na nim artystów nie zabrakło doskonałych interpretatorów muzyki Chopina,by wymienić tylko utalentowaną pianistkę pochodzacą z Kosowa Lule Elezi.
Uplywający rok przyniósł także interesujące wydarzenie filmowe. 12 maja 2009 odbyła się w Wiedniu prezentacja filmu dokumentalnego w reżyserii Piotra Szalszy „Ventzki- dzieci sprawców, dzieci ofiar“. Produkcja ta ukazuje osobistą konfrontację syna Wernera Ventzki, burmistrza Lodzi w czasach II Wojny Swiatowej, z faszystowską przeszłością swojego ojca, który „ zza biurka“ wydał wyroki śmierci na tysiące więzionych w łódzkim Getcie Zydów.Długi i bolesny proces psychicznej konfrontacjii z historią swojej rodziny doprowadził go do spotkań z dziećmi ofiar jego ojca. Bez patosu, prostymi środkami wyrazu a jednak w sposób bardzo przejmujący pokazał Szalsza te spotkania i proces pojednania potomków sprawców i ofiar. W emocjonalnej rozmowie po projekcji filmu z udziałem publiczności moderowanej przez Red. Nacz. „Formatu“ Petera Pelinkę dyskutowano kontrowersyjne pytanie ,czy istnieje odpowiedzialność zbiorowa za zbrodnie poprzednich pokoleń. Ten interesujący projekt , którego realizacją kierowała Zofia Beklen z Wiener-Krakauer Kulturgesellschaft, był nominowany przez Unię Europejską do nagrody „Golden Star Award 2009” .
Warto też było obejrzeć w ramach tegorocznych Wiener Festwochen spektakl „ (A)polonia“ w reżyserii Krzysztofa Warlikowskiego , który sięgał trudnych tematów roli dobrowolnej lub wymuszonej ofiary pojedyńczych osób w kontekście historii narodu a nawet swiata. Inscenizacja Warlikowskiego usiana odnośnikami do mitologii greckiej oraz polskich losów podczas II Wojny Swiatowej wywołała bardzo kontrowersyjne reakcje publiczności i krytyków.
Na koniec jeszcze dwa wydarzenia z zakresu sztuk plastycznych, o których nie sposób tutaj nie wspomnieć.
Dużą oryginalnością cechowała się wystawa „secession - Paweł Althammer i inni”. Polski artysta P.Althamer odważył się postawić pod znakiem zapytania dotychczasowe wykorzystanie tego czcigodnego budynku , symbolu Wiednia , zabudować kryjęce m.in.freski Klimta pomieszczenia Secesji i przecinającym ją tunelem wyprowadzić widza bezpośrednio do roztaczającego się na tyłach parku, gdzie przez prawie dwa miesiące trwania wystawy miał on możliwość obcowania podczas koncertów i heppeningów z tzw. „żywą sztuką”. Bez wątpienia - interesujący punkt widzenia (!)

Zwolenników bardziej tradycyjnych form w sztuce zachwyciła natomiast zorganizowana w lipcu 2009 przez Stowarzyszenie „ipolen.at” wystawa sztuki współczesnej „Mały Wiedeń z Wizytą w Wiedniu”, która ciekawie pokazała przegląd interesującego środowiska artystycznego południowopolskiego miasta Bielsko- Biała.
No cóż, mam nadzieję, iż ten wycinkowy przegląd moich kulturalnych faworytów roku 2009 pokazał Państwu, iż w kontekście polskiej kultury w Wiedniu możemy obejrzeć się, mimo kryzysu gospodarczego, o którym wszędzie głośno, na bardzo udany rok . Miejmy nadzieję, iż nadchodzący 2010 przyniesie ze sobą wszystkim kulturofanom prawdziwy Róg Obfitości.
Czego sobie i Państwu życzy
Grażyna Wałąga
Komentarze
Dodaj komentarz
"Pomysłodawcą i koordynatorem projektu jest mgr Mirosław Wałęga, prezes
Stowarzyszenia “ipolen.at” Z wykształcenia muzyk, absolwent Akademii
Muzycznej im. Fryderyka Chopina w Warszawie i z pochodzenia
bielszczanin, wychowanek bielskiego Liceum Muzycznego."
Kultura made in Polen / Polonia - to główna treść tej strony, a celem
naszym jest podawanie informacji w sposób kompleksowy, uporządkowany i
przejrzysty.
